Nowość

Najważniejsze informacje z UE - luty

Trzecia runda negocjacji w sprawie europejskiego prawa klimatycznego

2 lutego odbyła się trzecia runda rozmów trójstronnych na ski 2021 runda temat prawa klimatycznego UE. Wszyscy zgadzają się, co do Zielony negocjacji w ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do zera netto do Ład sprawie 2050 r., jednak jest kilka spornych kwestii, które pojawiły się europejskieg w negocjacjach. Podczas gdy szefowie państw UE na o prawa grudniowym szczycie zgodzili się poprzeć cel redukcji emisji klimatyczneg o 55% do 2030 r., PE nadal nalega na bardziej ambitny cel - 60% do 2030 r. Ponadto PE zasugerował utworzenie Rady ds. Zmian Klimatu, która byłaby niezależną instytucją naukową, monitorującą zgodność prawa UE z celami klimatycznymi. Sporną kwestią jest również to czy cel 2050 r. powinien mieć zastosowanie do poszczególnych krajów czy do całej UE. Kraje UE odrzucają propozycję PE dotyczącą wprowadzenia celu dotyczącego ujemnych emisji po 2050 r. Europosłowie wyrazili niezadowolenie z wolnego tempa prac negocjacji dot. prawa klimatycznego. Z kolei przedstawiciele Prezydencji portugalskiej wyrazili zadowolenie z osiągniętych postępów w czasie ostatnich dyskusji. Następna runda negocjacji spodziewana jest w marcu br. W międzyczasie będą prowadzone rozmowy w ramach spotkań technicznych.

Raport Komisji ds. ochrony środowiska w PE w sprawie CBAM


Komisja ds. ochrony środowiska PE przyjęła stanowisko w komisji ds. sprawie mechanizmu podatku granicznego (CBAM), po tym, ochrony jak europosłowie przyjęli w czwartek kompromisowe środowiska poprawki. Kluczową kwestią jest zapewnienie zgodności tego PE ws. CBAM mechanizmu w zasadami światowej Organizacji Handlu (WTO), w tym m.in. zapewnienie równego traktowania produktów unijnych i importowanych, a to może oznaczać, że niezbędne będzie stopniowe wycofywanie bezpłatnych uprawnień do emisji CO2 w UE. Głosowanie nad sprawozdaniem odbędzie się na sesji plenarnej PE w marcu.

Agencje retingowe a czynniki środowiskowe

Zdaniem Sirpa Pietikäinen, fińskiej eurodeputowanej, która ratingowe a była odpowiedzialna za stworzenie raportu dot. taksonomii czynniki w zakresie zielonych inwestycji, agencje ratingowe (takie jak środowiskow Standard & Poor's i Moody's) powinny być zobowiązane do uwzględniania czynników środowiskowych w swoich ocenach finansowych przedsiębiorstw i rządów. W tym celu wezwała KE do wprowadzenia obowiązkowych informacji o środowisku w ratingach kredytowych, jako część strategii zrównoważonego finansowania, która ma być przedstawiona w przyszłym miesiącu. Wprowadzenie obowiązku uwzględniania takich informacji wpłynęłoby na zachowanie przedsiębiorstw i rządów, ponieważ oceny zdolności kredytowej wpływają na koszt uzyskiwanego finansowania.

Wzrost cen CO2

We wtorek 2 lutego ceny uprawnień do emisji CO2 wzrosły o ponad 6 % do ponad 35 euro, natomiast w środę 3 lutego cena osiągnęła rekordowy poziom 37 euro/tonę. Według think tanku energetycznego Ember ceny te nadal będą rosły. Niektóre fundusze hedgingowe zakładają, że ceny te mogą osiągnąć nawet wysokość 100 USD (ok. 83 euro).

Odroczenie decyzji Czeskiego Rządu w sprawie zamknięcia elektrowni węglowych

1 lutego Republika Czeska miała ogłosić datę zamknięcia decyzji Rządu wszystkich swoich elektrowni węglowych, ale opinie Czeskiego członków rządu czeskiego były równo podzielone pomiędzy ws. poparciem dla roku 2033 i 2038. Minister przemysłu i zamknięcia handlu stoi na czele frakcji, która popiera termin - 2038 r. (rekomendowany przez komisje węglową). Z kolei przeciwna elektrowni węglowych frakcja, na czele której stoją minister spraw zagranicznych i minister środowiska optują za terminem - 2033 r. Premier Czech Andrej Babiš nie wskazał, którą datę preferuje. Propozycja oparta na rekomendacji komisji węglowej, która już w grudniu zarekomendowała zamknięcie kopalń i elektrowni do 2038 r., nie znalazła wystarczającego poparcia wśród ministrów. Obecnie elektrownie węglowe w Czechach wytwarzają ok. 40% energii elektrycznej. Oczekuje się, że przyszły miks energetyczny Czech po wycofaniu węgla będzie w dużej mierze opierał się na energii jądrowej i OZE.

Inwestycje Chin w Europie środkowo-wschodniej - raport

Zgodnie z raportem bulgarskiej organizacji CSD (Center for Chin w the Study of the Democracy) w ostatnich latach chińskie Europie inwestycje stały się coraz bardziej atrakcyjne dla rządów środkowo- krajów Europy Środkowej i Wschodniej (analizą nie objęto wschodniej - Polski, Słowacji i krajów baltyckich). Przy czym raport podejmowane inicjatywy z Chinami nie wymagały zapewnienia w realizowanych projektach reform w zakresie działań ekologicznych czy spełnienia innych warunków w zakresie ochrony środowiska. W efekcie fundusze chińskie (w łącznej wysokości 14 mld USD) stały się bardziej atrakcyjne niż fundusze unijne.

Projekty offshore na Morzu Śródziemny

Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego (UFM) zorganizowała konferencje ministerialną, na której ogłoszono deklarację promującą duże inwestycje w morską energię odnawialną w regionie Morza Śródziemnego. Jak dotąd europejskie inwestycje w projekty offshore dominowały na Morzu Północnym i Oceanie Atlantyckim. Unijna strategia morskiej energii odnawialnej przedstawiona pod koniec 2020 r. wskazuje też na - jak dotąd niewykorzystany-potencjał Morza Śródziemnego. UFM zakłada przyspieszenie realizacji 23 projektów morskiej energetyki wiatrowej na Morzu Śródziemnym, które są już 3 planowane, oraz promowanie eksperymentalnych opcji, takich jak energia fal i pływów. Celem jest realizacja w Europie Południowej projektów morskich farm wiatrowych o mocy 70 GW do 2040 r.

Raport GEMo aktywach osieroconych

Według Raportu Global Energy Monitor (GEM) budowa 021 o aktywach rurociągów naftowych osieroconych i gazowych spadła w 2020 r. o 13%, co spowodowane jest głównie opóźnieniami w inwestycjach w związku z pandemią Covid-19. Nadal jednak prowadzone są projekty o wartości 1 bln USD, w których dominują projekty gazowe - 8 z 20 najdłuższych rurociągów obecnie w budowie i 82,7% wszystkich rurociągów w budowie na świecie będzie przesyłać gaz. Ponadto GEM zwraca uwagę, że w UE trwa przegląd przepisów dotyczących infrastruktury energetycznej w związku z publikacją przez KE w grudniu 2020 r. projektu zmiany rozporządzenia TEN-E.

RWE pozywa Holandię za decyzję o odejściu od węgla

RWE pozwał rząd holenderski w związku z koniecznością Holandię za zamknięcia elektrowni weglowej Eemshaven o mocy 1560 decyzję o MW. Pozew odnoszący się do kwoty 1,4 miliarda euro został odejściu od zarejestrowany w Międzynarodowym Centrum węgla Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych, zgodnie z zapisami Traktatu Karty Energetycznej (umowy o międzynarodowej ochronie inwestycji). Holandia podjęła decyzję o wycofaniu się z energetyki węglowej po tym jak w 2019 roku Sąd Najwyższy nakazał ograniczenie emisji w kraju. Rząd nakazał, aby elektrownia - zbudowana w 2015 roku - została zamknięta lub przestawiona na spalanie biomasy do 2030 roku. Krajowe regulacje klimatyczne już zmusiły elektrownię do zmniejszenia produkcji energii elektrycznej. W Holandii działa pięć elektrowni węglowych - w tym jedna należąca do RWE. Uniper zagroził podobnym pozwem.

KE o Funduszu Odbudowy


Na początku tygodnia (8 lutego) przedstawiciele KE zapowiedzieli, że z Funduszu Odbudowy możliwe będzie finansowanie niektórych rodzajów inwestycji w infrastrukturę gazu ziemnego pod warunkiem, że kraje UE podejmą dodatkowe zobowiązania, a projekty gazowe będą niezbędne jako etap przejściowy do systemu zeroemisyjnej energetyki (przy wykorzystaniu np. biometanu i zielonego wodoru). Obecnie kraje UE prowadzą rozmowy z Komisją w sprawie zgłaszanych krajowych planów wydatków. Wg KE „W kilku planach mamy problem z tym, że nie ma wystarczająco dużo projektów zielonych inwestycji; a za to [jest] za dużo tradycyjnej infrastruktury, za dużo projektów drogowych i za mało propozycji podjęcia wysiłków w zakresie odnawialnych źródeł energii, efektywności energetycznej, czystszych technologii”. 12 lutego KE opublikowała Wytyczne techniczne dotyczące stosowania zasady „nie wyrządzania istotnej szkody” (wraz z załącznikiem) na podstawie rozporządzenia ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, w którym warunkowo zostały dopuszczone inwestycje gazowe.

KE bada pomoc restrukturyzacyjną dla rumuńskiej spółki Oltenia

KE wszczęła dochodzenie w sprawie pomocy restrukturyzacyjnej w Rumunii w wysokości 2 mld euro dla CE Oltenia, państwowego przedsiębiorstwa węglowego. KE „ma wątpliwości, czy plan restrukturyzacji i udzielana pomoc na jego wsparcie spełniają unijne zasady” dotyczące dopuszczalności pomocy publicznej.

W Danii powstanie sztuczna wyspa energetyczna

Dania wybuduje na Morzu Północnym pierwszą na świecie wyspę na potrzeby tzw. hubu energetycznego czyli produkcji i magazynowania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych na morzu. Koszt inwestycji to 210 mld koron (28,2 mld euro). Sztuczna wyspa, która ma zostać zlokalizowana 80 km od zachodniego wybrzeża Jutlandii, ma połączyć setki morskich turbin wiatrowych. Inwestycja będzie kluczowym elementem zielonej transformacji energetycznej. Dania planuje też drugi podobny hub energetyczny na Morzu Bałtyckim na Bornholmie. Duńskie władze w 2020 r. zdecydowały o rezygnacji do 2050 r. z wydobycia ropy i gazu na Morzu Północnym oraz wstrzymały wydawanie nowych koncesji.

Komunikat WindEurope nt. rozwoju morskich farm wiatrowych


Według WindEurope pandemia nie zatrzymała rozwoju sektora offshore w Europie, ponieważ w 2020 r. powstało 2,9 GW nowych mocy w morskiej energetyce wiatrowej - przyłączono do sieci 356 nowych turbin (w ramach 9 farm wiatrowych) - Holandia (1493 MW), Belgia (706 MW), Wielka Brytania (483 MW), Niemcy (219 MW) i Portugalia (17 MW). Z kolei w budowę nowych farm wiatrowych na morzu zainwestowano rekordową kwotę 26,3 mld euro, co pozwoli na budowę 7,1 GW nowych mocy zainstalowanych. WindEurope podkreśla, że kolejne kraje przyjmują regulacje prawne, które pozwolą na budowę nowych farm wiatrowych, np. Polska przyjęła ustawę o MEW.

Zrównoważone zarządzanie przedsiębiorstwami


Wg stanowiska organizacji pozarządowej Finance Watch (w odpowiedzi na konsultacje KE w sprawie zasad dot. zrównoważonego ładu korporacyjnego) UE nie osiągnie swoich ambitnych celów klimatycznych bez zmiany zachowań korporacyjnych i wprowadzenia ostrzejszych wymagań w zakresie zrównoważonego rozwoju w zarządzaniu przedsiębiorstwami. Firmy powinny uwzględniać zrównoważony rozwój w swoich procesach decyzyjnych, a w tym celu powinny powstać ramy unijne określające obowiązek osób zarządzających do działania w długoterminowym interesie spółki, a nie do stawiania akcjonariuszy na pierwszym miejscu. Finance Watch chce również, aby zarządzający byli gotowi do spełnienia minimalnych wymagań dotyczących należytej staranności w zakresie ochrony środowiska i praw człowieka w łańcuchach dostaw i operacjach korporacyjnych.

Polska jako centrum unijnego sektora baterii dla samochodów elektrycznych


Europa Środkowa powoli staje się megaproducentem baterii używanych w pojazdach elektrycznych. Wynika to głównie z procesu otwierania tam fabryk przez firmy azjatyckie - co nie jest do końca zgodne z dążeniem UE do bazowania na w pełni wspólnotowym łańcuchu dostaw w sektorze elektromobilności. Polska staje się jednym z czołowych europejskich dostawców takich akumulatorów - pod koniec 2020 roku wartość eksportu baterii litowo-jonowych osiągnęła ok. 400 mln euro miesięcznie i obecnie stanowią one aż 2% całego polskiego eksportu. To prawie jedna trzecia europejskiego popytu na akumulatory do pojazdów elektrycznych. Polska znajduje się bardzo wysoko w łańcuchu dostaw dla sektora samochodów elektrycznych. Jest piątym co do wielkości globalnym dostawcą baterii litowo-jonowych do samochodów elektrycznych lub ich komponentów oraz największym w Europie. Branża samochodów elektrycznych ma też znaczenie dla Słowacji, Węgier i Czech. Tymczasem sama produkcja pojazdów elektrycznych jest skoncentrowana głównie w Europie Zachodniej.

PE przyjął rezolucję wzywającą do wstrzymania uruchomienia EJ w Ostrowcu


PE przyjął zdecydowaną większością głosów rezolucję wzywającą do wstrzymania uruchomienia elektrowni jądrowej w Ostrowcu na Białorusi. Przy czym zgodnie z prawem międzynarodowym UE nie może tak naprawdę tego powstrzymać. Obiekt ten mógłby rozpocząć komercyjną działalność już w przyszłym miesiącu. Ponadto, na wniosek części Europarlamentarzystów został przygotowany raport porównujący koszt energii jądrowej z odnawialnymi źródłami energii i wzywający do europejskiego renesansu jądrowego.