Nowość

Najważniejsze informacje z UE - styczeń

Prezydencja portugalska

1 stycznia Portugalia rozpoczęła sześciomiesięczną prezydencję w Radzie UE.Wg przedstawicieli rządu Portugalii: „po ustaleniu celów klimatycznych nadszedł czas aby je zamienić w konkretne działania”. Prezydencja portugalska zamierza skoncentrować się nazakończeniu trudnych negocjacji w ramach trilogów dot. prawa klimatycznego oraz na osiągnięciu porozumienia w sprawie strategiiprzystosowania się do zmian klimatu. Prezydencja portugalska planuje zorganizowanie dwóch posiedzeń Rady ds. Środowiska w dniach 18 marca i 21 czerwca, a także nieformalnego spotkania 23 kwietnia.

Plany prezydencji portugalskiej


Portugalia zamierza osiągnąć porozumienie pomiędzy PE, Radą i KE w sprawie prawa klimatycznego przedczerwcembr. Kolejnym dużym tematem będzie rewizja unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji oraz promowanie zielonego wodoru. Przygotowane mają być też konkluzje Rady w sprawie strategii zrównoważonej i inteligentnej mobilności.

Aktualizacja planów klimatycznych przekazanych ONZ

W ostatnich dniach 2020 r. tylko 60 sygnatariuszy(w tym UE) przekazało do ONZ zaktualizowane zobowiązania klimatyczne wynikające z Porozumienia Paryskiego –w odniesieniu do celów na 2030 r. Korea Południowa po raz pierwszy wskazała konkretny poziom redukcji emisji w 2030 r. –24,4% w porównaniu z poziomem z 2017 r., co jednak może być zbyt mało ambitne aby zrealizować cel neutralności klimatycznej założony przez ten kraj na 2050 r. Mimo wcześniejszych zapowiedzi,Chiny nie przedstawiły swoich nowych zobowiązań klimatycznych. Podobnie jak inni duzi emitenci -USA, Indie, Kanada, Arabia Saudyjska, Rosja, Indonezja i Pakistan. Z kolei kraje takie jak Australia i Meksyk przedstawiły takie same zobowiązania jak te w 2015 r.

Rekordowa cena za uprawnienia do emisjiCO2 w ramach EU ETS


Cena za emisję CO2 w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) wzrosła o 38% w ciągu 3ostatnich miesięcy, osiągając4 stycznia rekordowy poziom 34,35 EUR. Wg analityków wzrost tenspowodowany jest nowym celem redukcji emisji do 2030 r.przyjętym przez państwa członkowskie(55%) oraz zbliżającą się rewizją 2dyrektywy ETS. Przewiduje się, że w związku z polityką Europejskiego Zielonego Ładu cena uprawnień do emisji w ciągu dekady potroi się.Ponadto planowana rewizja ETS doprowadzi do wzmocnienia systemu i ostatecznie do wyższych cen uprawnień.

Dalszy wzrostcenuprawnień do emisji CO2

W czwartek 7 stycznia 2021 r. ceny uprawnień do emisji CO2 osiągnęły kolejny raz rekordową wysokość 34,45 euro za tonę, co skłoniło niektórych analityków do zastanowienia się, czy przedłużenie okresu niskich temperatur wEuropie nie spowoduje, że ceny teprzekroczą w styczniu poziom 35 euro. Cena uprawnień do emisji w piątek 8 stycznia wyniosła już 34,92 euro za tonę.

Konsekwencje dla energetyki wynikające z Brexitu

25 grudnia negocjatorzy UE i WielkiejBrytaniisfinalizowali porozumienie określające przyszłe stosunki między obu stronami, w tym w zakresie energii i klimatu.1 stycznia Wielka Brytania wyszłam.in. z unijnego (wewnętrznego)rynku energii, systemu handlu uprawnieniami do emisji i Euratomu-Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej. W efekcie relacjeenergetyczne między Wielką Brytanią a UEstaną się bardziej złożone i mniej efektywne.Rynki energii po obu stronach kanału La Manche są ze sobą ściśle powiązane, a połączenia międzysystemowe umożliwiają Wielkiej Brytanii handel energią elektryczną z francuskim, belgijskim, holenderskim i irlandzkim rynkiem energii elektrycznej (przy czym w Irlandii Północnej wspólny rynek energii nadal będzie obowiązywaćw ramach dodatkowego protokołu do umowyz UE). Obecnie budowane są kolejne połączeniamiędzysystemowe Wielkiej Brytanii -z Norwegią, Daniąi Niemcami. Po 1 stycznia Wielka Brytania nie będzie mogła korzystać zunijnegosystemu łączenia rynków dnia następnego, który wykorzystuje algorytmy do wyszukiwania najtańszej energii na każdym rynku i przepływujej przez połączenia międzysystemowe.Wielka Brytania nie będzierównież członkiem organizacji ENTSO-E i ENTSO-G. Podobniebrytyjski regulator OFGEM przestanie być członkiem unijnej Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER). Tymczasem ma zostać utworzona specjalna komisja ds. energii, w skład której wejdą główne podmioty z brytyjskiej energetyki –firmy i regulatorzy, tak aby wypracowane zostałystabilne zasady współpracy z rynkiem unijnym.

ACER zatwierdza zasady dotyczące transgranicznego udziału mocy 3zasady dot. trasnsgranicznego udziału mocy zagranicznych

Agencja ACER ogłosiładecyzję zatwierdzającąnowe zasady dotyczące transgranicznego udziału mocy zagranicznych w mechanizmach mocowych. Zasadyteokreślają wspólne ramyw zakresie technicznych charakterystyk dla dostawców zdolności wytwórczych,m.in. w zakresieobliczania maksymalnych możliwościudziału transgranicznego, podziału przychodów czy przeprowadzania kontroli dostępnościoferowanych mocy. Zasady temają na celu wzmocnienie ogólnego bezpieczeństwa dostawenergii elektrycznej w UEpoprzez ułatwienie wymiany transgranicznej.

Turów –zarzuty Czech

Republika Czeska oświadczyła pod koniecgrudnia, że Polska nie zgodziła się na jej żądania dot. zawarcia ugody pozasądowejw odniesieniu do kopalni węgla brunatnego w Turowie. Może terazwnieśćpozewprzeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości UE. Praga złożyła we wrześniu skargę do KE, zarzucając szereg naruszeń proceduralnych i środowiskowych związanych z odnowieniem pozwolenia dla kopalni Turów i odnośnymi działaniami, jakozagrażającymidostawomwody do społeczności przygranicznych. Strona polska podniosła, że „oczekiwania strony czeskiej dotyczące kwestii finansowych związanych z obszarem objętym działalnością kopalni Turów są trudne do zaakceptowania”, „Republika Czeska żąda od Polski pokrycia przeszłych i przyszłych kosztów finansowych monitorowania wpływu kopalni Turów, a także wszelkich dalszych planowanych na przyszłość lub wynikających z przeszłej działalności kosztów poniesionych przez Republikę Czeską. Wszystkie te propozycje nie mogą byćracjonalnie uzasadnione”.Polska przyjęła do wiadomości ustalenia Komisji dotyczące procesu wydawania pozwoleń, ale stwierdziła, że większość z tych zastrzeżeń„została uwzględniona” w projekcie ustawy, nad którym trwają obecnie prace. „Mając na uwadze dobrosąsiedzkie stosunki z Czechami, Polska zadeklarowała i nadal deklaruje gotowość do merytorycznego wyjaśnienia sprawy KWB Turów” -czytamy w oświadczeniupolskiegorządu.

Firmy ubezpieczeniowe przeciwko uwzględnieniu ryzyka klimatycznego we własnej ocenie ryzyka i wypłacalności

Europejskie firmy ubezpieczeniowesą przeciwne proponowanemu obowiązkowi uwzględnianiascenariuszy zmian klimatycznych we własnej ocenie ryzyka i wypłacalności w ramachrewizji Solvency II-dyrektywy UE mającej na celu kontrolę tego, jak firmy ubezpieczeniowe zarządzają ryzykiem.Organizacja branżowa Insurance Europe w odpowiedzi na konsultacje publiczne KE dot.rewizji Solvency II stwierdza, że decyzja o przeprowadzeniu analizyryzyka zmian klimatycznych powinna pozostać w gestii konkretnego ubezpieczyciela, biorąc pod uwagę specyfikę geograficzną związaną z ryzykiem zmianklimatu. Projekt legislacyjny dotyczący rewizji Solvency II ma się pojawićw II połowie 2021 r.

Wysokie ceny energii w Wielkiej Brytanii

Niższe niż oczekiwano temperatury i spadek produkcji energii w farmach wiatrowych, jak też wyłączenie kilku blokówelektrowni jądrowychskłoniłobrytyjskiego operatora systemu przesyłowego National Grid ESO do opublikowania komunikatuo niskim poziomie rezerw mocy w systemie elektroenergetycznym na początkustycznia,kiedy przewidywano wyższy popyt na energię elektryczną.Stan zagrożenia nie miał jednak miejsca, ale do rekordowych poziomów wzrosła cena energii elektrycznej –do 1000,45 GBP za MWh, co jest najwyższą w historii ceną godzinową zarejestrowaną na aukcji Nord Pool N2EX.

Jak donosi raport EAS (European Acceptance Scheme) o Odnawialnych Źródłach Energii w UE

W okresie od 2005 r. produkcja energii zOZEw UE podwoiła się-w zeszłym roku stanowiła 34% całej wytwarzanej energii elektrycznej. Jednak to nie wystarczy, aby osiągnąć wyższe cele klimatyczne w ciągu następnych dziesięcioleci, wynika z raportu Europejskiej Agencji Środowiska.Oznacza to, że UE powinnaszybciej zdekarbonizować sektor energetyczny. Jednakże sam sektor OZE też w części charakteryzuje negatywny wpływ, ponieważ konstruowanie elementówi budowa instalacji do wytwarzania energii odnawialnej jest zarówno materiałochłonne, jak i energochłonne. W 2019 r. z paliw kopalnych wytworzono 38% energii elektrycznej, więcej niż z jakiegokolwiek innego źródła.

Opóźnienie w publikacji aktu delegowanego


Minęły ponadtrzy tygodnie odpierwotnego terminu (31.12) kiedy to KE miała przyjąć akt delegowany w sprawie technicznychkryteriówprzesiewowychdla zrównoważonych inwestycji. KEwyjaśniła, że opóźnienie jestspowodowaneznacznąliczbą odpowiedzizgłoszonych w trakciekonsultacji publicznych.Według Euractiv opóźnienie może mieć związek ze skargą z 18 grudnia ze strony Bułgarii, Chorwacji, Cypru, Czech, Grecji, Węgier, Malty, Polski, Rumunii i Słowacji, w której podniesiono, że gaz ziemny nie został uwzględniony jako paliwo przejściowe w konsultowanym projekcie. Podobne argumenty przedstawiłow piśmie do KE z 17 grudnia 23 europosłów. Z kolei jednym z podnoszonych postulatów przez przedsiębiorstwa działające w sektorze energetyki wiatrowej i słonecznej jest ograniczenie w kolejnym okresie limitów emisji w instalacjach energetycznych z proponowanych 100 g CO2 na kWhdo zera. Komisja Europejska zwróciłasię do Platformy ds. Zrównoważonego Finansowania o analizęw jaki sposób taksonomia może pomóc w finansowaniu działań „przejściowych” -w ramach których branże obniżają emisje. Wyniki prac tej platformy mają pojawićsię w połowie marca.

Rekordowy wzrost cen energii elektrycznej w Hiszpanii

Średnie ceny energii elektrycznej w Hiszpanii wzrosły o 27%,osiągając 8 stycznia br. 94,99 euro za MWh, po czym 18 stycznia br.spadły do 82,08 euro za MWh. Powodemwzrostu cen są rekordowo niskie temperatury oraz śnieżyce.Przewidujesię, że w tym roku miesięczne rachunki odbiorców energii elektrycznejw Hiszpaniimogą byćo 19,65 euro wyższe niż w 2020 r.Według Eurostatu hiszpańskie gospodarstwa domowe płaciły w drugiej połowie 2019 r. piąte co do wielkości rachunki w UE -średnio 23,90 euro za 100 kWh.Najwięcej płacili Duńczycy -29,20 euro, najmniejBułgarzy –9,6 euro, zaśPolacy –13,8 euro.

Relacje USA i UE w trakcie prezydentury Bidena


Wg Ursuli von der Leyen, przewodniczącej KE, powrót USA do porozumienia paryskiego zapoczątkował nową erę „współpracy” między USA i UE. Ma to być „pozytywna konkurencja” w obszarze zielonej gospodarkimiędzy obydwoma regionami, co jednak oznacza, że UE musi przyspieszyć swoje wysiłki w tym zakresie, tak aby zachować przewagę na rynku. Pojawią się teżzwiększone naciski ze strony grup biznesowych i lobbystów w zakresie czystych technologii. Nowa administracja w USA zamierza zainwestować 2 bilionyUSD w ten obszar. Prezydent Biden planuje zdekarbonizować elektroenergetykę USA do 2035 r., co jest bardziej ambitne niż cele UE.

Projekt Belgii i Danii połączenia morskich instalacji wiatrowych

Belgia zamierza połączyć podwodnym kablem swoje instalacje morskiej energii wiatrowej z instalacjamiDanii na Morzu Północnym. Ma to pozwolić na dwukierunkowy przepływ energii elektrycznej z tych instalacji. Belgia posiada 1 775 MW mocy zainstalowanej w morskiej energetyce wiatrowej, zajmując 4 miejsce na świecie w tym zakresie. Jednocześnie Belgii nie udało się osiągnąć krajowego celu udziału OZE w 2020 r. –13%. Belgia zamierza podwoić moce morskich farm wiatrowych do 2030 r. na Morzu Północnym, jak też zamknąć 7 bloków jądrowych do 2025 r. Offshore ma wypełnić większość powstałej luki, a resztę ma pokryćgaz ziemny, baterie oraz mechanizmy zarządzania popytem. Morskaenergia wiatrowa jest atrakcyjną opcją dla małego i gęsto zaludnionego kraju, w którym lądowe farmy wiatrowe są niepopularne. Przy tych planach kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw odegra współpraca z Danią,w celuwykorzystywanianadwyżki energii elektrycznej produkowanej w Danii. Projekt ten byłby przykładem tzw. układu hybrydowego, w którym morskie farmy wiatrowe mają połączenia sieciowe z więcej niż jednym krajem.

Zmiana polityki energetycznej w USA


Prezydent USA Joe Biden ogłosił szereg działań wykonawczych w celu spełnienia kluczowych obietnic z kampanii prezydenckiej, zaczynając od ponownego przyłączenia się do porozumienia paryskiego (proces ten ma zająć 30 dni), poprzez rewizję norm emisji dla samochodów po cofnięcie zezwolenia na realizację rurociągu naftowego z Kanadą. Działania te mają przybliżyć USA do realizacji ścieżki dojścia do neutralności energetycznej w 2050 r.

Skarga niemieckiego miasta do KE na kopalnię w Turowie


Niemieckie miasto Zittau (Żytawa) w Saksonii złożyło skargę do Komisji Europejskiej w sprawie odkrywkowej kopalni węgla brunatnego w Turowie. Do Zittau dołączył powiat Görlitz i posłowie do parlamentu Saksonii. Wg burmistrza Zittau miasto tonie w wyniku wypompowywania wód gruntowych w związku z działaniem kopalni. W grudniowej decyzji KE stwierdziła, że nie została przekonana, aby na miejscu doszło do naruszenia stanu wód lub środowiska.

Ministrowie UE o globalnym celu odejścia od węgla

Ministrowie UE ds. zagranicznych mają dyskutować oprojekcie konkluzji Rady,w którym pojawiły się odniesienia do światowego celu wycofania energetyki węglowej. W projekcie konkluzji mowa jest o „zdecydowanym i sprawiedliwym procesie wycofywania węgla z energetyki, w tym w pierwszym kroku –o natychmiastowym zakończeniu finansowania nowej infrastruktury węglowej w krajach trzecich”. Polska i inne kraje w regionie sprzeciwiają się takim zapisom, z kolei kraje Europy zachodniej dążą do mocniejszego podkreślenia kwestii klimatycznych. W projekcie konkluzji nie został zaproponowanytermin wyłączenia ostatniej elektrowni węglowej.